Кўп бериладиган саволлар

Савол: Юртимизда хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш бўйича қандай ҳуқуқий ҳужжатлар мавжуд?

Жавоб: Юртимизда хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш бўйича мустаҳкам ҳуқуқий асос яратилган. Хусусан, Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонунида хотин-қизларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини таъминлаш, уларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш билан боғлиқ нормалар ўз аксини топган.

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 4 январдаги 3-сон қарори асосида тасдиқланган “Тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган хотин-қизларга ҳимоя ордерини бериш, ижросини таъминлаш ва мониторинг олиб бориш тўғрисида”ги Низомга мувофиқ, профилактика инспектори ички ишлар органлари навбатчилик қисмлари томонидан тақдим этилган мурожаатлар ва хабарларни 24 соат мобайнида ўрганиб чиқади.

Ўрганиш давомида қуйидаги чораларни амалга оширади:

  • жабрланувчи ва зўравонлик содир этган шахслар ҳамда бошқа шахслар билан ҳолат юзасидан суҳбат ўтказади;
  • жабрланувчи ва зўравонлик содир этган шахснинг турмуш тарзи, тазйиқ ва зўравонлик содир этилишининг келиб чиқиши сабаблари ва шарт-шароитларини ўрганади;
  • жабрланувчи ва зўравонлик содир этган шахсларни ижтимоий реабилитация қилиш ва ижтимоий мослаштириш чора-тадбирларини амалга оширади.

 Низомнинг 5-бандига кўра, қуйидагилар ҳимоя ордерини бериш учун асос ҳисобланади:

тазйиқ ва зўравонлик қурбонининг мурожаати;

жисмоний ёки юридик шахсларнинг хабарлари, шу жумладан, оммавий ахборот воситалари ва (ёки) ижтимоий тармоқлар орқали тарқалган хабарлар;

тазйиқ ёки зўравонлик содир этиш ёхуд уларни содир этишга уриниш ҳолатларининг ваколатли органлар ва ташкилотлар ходимлари томонидан бевосита аниқланиши;

давлат органларидан ва бошқа ташкилотлардан олинган материаллар.

 Ҳимоя ордери ўттиз кун муддатгача берилади ва ушбу ордер расмийлаштирилган пайтдан эътиборан кучга киради.

Ҳимоя ордери амал қилиши даврида хавф бартараф этилмаган бўлса, ҳимоя ордерининг амал қилиш муддати жабрланувчининг аризасига кўра, кўпи билан ўттиз кунгача узайтирилиши мумкин.

Тазйиқ ва зўравонликдан жабрланувчининг шахсига доир маълумотлари ишониб топширилган ҳамда касбий, хизмат ёки меҳнат мажбуриятларини бажариши муносабати билан бу маълумотлар ўзига маълум бўлиб қолган, ушбу маълумотларни ошкор этишга йўл қўйган шахслар қонунда назарда тутилган жавобгарликка тортилади.

ЖАВОБ:
Ҳукуматнинг 210-сон қарори билан, хотин-қизларни ва оилани қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси сифатида қайта ташкил этилган.
Қарор билан тасдиқланган “Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш давлат мақсадли жамғармаси тўғрисида” ги низомга кўра, мазкур жамғарманинг асосий вазифаларидан бири, оғир ижтимоий вазиятга тушиб қолган хотин-қизларга, шу жумладан, ногиронлиги бўлган шахсларга, ногиронлиги бўлган фарзандларини тарбиялаётган, кам таъминланган, фарзандларини тўлиқсиз оилада тарбиялаётган ва уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож хотин-қизларга уй-жойларнинг бошланғич бадалини тўлаб беришдан иборат.

Ҳукуматнинг 654-сон қарори билан тасдиқланган низомга асосан, болалар нафақаси ва моддий ёрдам ушбу низомда белгиланган тартибда оила аъзоларининг тақдим этган аризаларига асосан «Ягона реестр» АТ орқали кам таъминланган оила деб эътироф этилгандан сўнг тайинланади.

САВОЛ:
Мен турмушга чиқиб қайтиб келганман. Ҳозирда ўзим туғилиб ўсган уйимдаман лекин, пропискам турмуш ўртоғимни уйига қўйилган. Мен маҳаллага бола пули учун ариза бериш мақсадида мурожаат қиламан десам, сизнинг пропискангиз буерда эмас экан, қаерда рўйхатда бўлсангиз ўша ерга ариза топширасиз деябди. Шу тўғрими ?

ЖАВОБ:
Ҳукуматнинг 654-сон қарори билан тасдиқланган "Кам таъминланган оилаларни «Ижтимоий ҳимоя ягона реестри» ахборот тизими орқали аниқлаш, уларга кам таъминланган оилалар болалари учун нафақа ва моддий ёрдам тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида"ги низомга кўра, болалар нафақаси ёки моддий ёрдам тайинлаш учун ариза зарур ҳужжатлар билан бирга бевосита ариза берувчининг доимий ёки вақтинча яшаш манзилидаги фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органига тақдим этилади ва рўйхатга олинади деб кўрсатилган.

Юқоридаги нормага асосан МФЙ масъул ҳодими томонидан айтилган гап тўғри ва ўша ҳодимга беш баҳо қўйсак бўлади лекин, мазкур низомнинг 11-бандида сиз билан бирга яшаётган оиланинг муомалага лаёқатли исталган аъзосидан бири ариза берувчи бўлиши мумкинлиги хам кўрсатилган. Яъни, сизни ўрнингизга ҳозир сиз яшаётган уйдаги исталган оила аъзоси ариза бериши мумкин. Шунга асосан МФЙ томонидан фақат пропискани муаммо қилиб, бошқа томонларини тушунтирмасдан сизни қайтариб юборганлиги учун ўша қайтариб юборган ҳодимни кундалигига қўйган бешимизни ўчириб ўрнига икки қўйсак унданам яхши бўлади...

 Хотин-қизларга нисбатан тазйиқ ва зўравонликнинг олдини олишнинг индивидуал чора тадбирларига қуйидагиларни киритиш мумкин:

  • профилактика суҳбатини ўтказиш;
  • ҳимоя ордерини бериш;
  • айбдорнинг зўравонлик хулқ-атворини ўзгартириш бўйича тузатиш дастурларидан ўтиш;

Келгусида зўравонликнинг олдини олиш учун сиз тазйиқ ва зўравонликдан жабрланувчиларга ёрдам кўрсатиш бўйича махсус марказларга жойлаштирилишингиз мумкин.

Call-center
Нажмите на кнопку ниже, чтобы прослушать текст Powered by GSpeech